Bliźniacze domy w Meksyku: beton, drewno klejone i las zamiast płotu

Meksykańska pracownia Pérez Palacios Arquitectos Asociados (PPAA) ukończyła w okolicach Valle de Bravo dwa niemal identyczne domy dla braci i ich rodzin. Zamiast ogrodzenia między budynkami architekci postawili na odtworzony las, a konstrukcję oparli na betonie, lokalnym kamieniu i drewnie klejonym.

Las zamiast ogrodzenia

Projekt nosi nazwę Rejas i powstał w miejscowości Avándaro, kilka godzin drogi na zachód od stolicy kraju. Działka ma około 1,2 akra (mniej więcej pół hektara) i porasta ją las. Każdy z domów ma około 500 metrów kwadratowych powierzchni.

Jak mówi założyciel pracowni, Pablo Pérez Palacios, Avándaro to krajobraz od dziesięcioleci po cichu przeciążony zabudową, dlatego pierwszą decyzją było zrezygnowanie z czegoś, a nie dodanie. Zamiast stawiać mur czy płot między domami braci, zespół odtworzył rodzimy las, który częściowo zniknął z działki. To on ma pełnić funkcję granicy. Architekt podsumował to jednym zdaniem: „Cały projekt to w gruncie rzeczy argument za budowaniem mniej, aby krajobraz mógł z czasem odzyskać architekturę”.

Dom częściowo wpuszczony w zbocze

Teren opada stromo w stronę zbiornika wodnego Avándaro i architekci wykorzystali to, częściowo zagłębiając oba budynki w ziemi. Od strony podjazdu domy wyglądają jak parterowe, natomiast po przeciwnej stronie widać także dolne kondygnacje. Podstawy z betonu i miejscowego kamienia kotwiczą bryły w stoku, a nad nimi znajdują się drewniane dachy, które otwierają wnętrza na otaczające drzewa.

• Poziom górny: kuchnia, jadalnia i salon w szklanym pudle na prostokątnej platformie oraz zadaszony taras ze strefami wypoczynku i gotowania na zewnątrz, obstawionymi donicami.
• Poziom dolny: pięć sypialni z łazienkami i strefa wypoczynkowa, schowane w „leśnym gruncie”, chłodne i zwarte.
• Budynki usługowe: pomieszczenia techniczne i gospodarcze wyniesiono do osobnych obiektów przy krawędzi działki, by środek zostawić domom i zieleni.

Schodkowy układ obu kondygnacji, w rzucie i w przekroju, służy też prywatności. Okna rozmieszczono tak, by żadne okno jednego domu nie patrzyło na drugi. Każdy budynek ma własną relację z otoczeniem, jakby drugiego w ogóle nie było.

Ciężar i lekkość

Paleta materiałów jest oszczędna. Kamień i beton nadają podstawie masę i solidność, a drewno klejone warstwowo (glulam) tworzy zarówno konstrukcję, jak i charakter górnej kondygnacji. Materiały mają się z czasem patynować razem z krajobrazem. Według pracowni to napięcie między kamienną podstawą, która kotwiczy, a drewnianym dachem, który uwalnia, nie jest ani zabiegiem estetycznym, ani nawiązaniem do lokalnej tradycji. Architekci nazywają to propozycją tego, jak zamieszkiwać: co chroni, a co otwiera.

PPAA od dawna kojarzona jest z betonem, ale w ostatnich latach coraz śmielej sięga po drewno wielkowymiarowe. Wśród jej realizacji są obrotowy pawilon z drewna krzyżowo klejonego w Meksyku oraz pierwsza w kraju konstrukcja „w całości drewniana” w Querétaro.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Rejas to oczywiście inny klimat i inne realia niż w Polsce, więc nie jest to gotowy wzór do przeniesienia. Warto jednak zauważyć kilka pomysłów, które da się zastosować także tutaj: dopasowanie domu do spadku terenu zamiast jego niwelowania, odtwarzanie zieleni jako naturalnej granicy między sąsiadami oraz takie planowanie otworów okiennych, by dwa budynki na jednej działce nie zaglądały sobie w okna.

Drewno klejone warstwowo jest w Polsce dobrze znane i stosowane w budownictwie, więc łączenie go z betonową lub kamienną podstawą nie jest niczym egzotycznym. W praktyce w naszych warunkach trzeba by jednak uwzględnić wymagania dotyczące ocieplenia i ochrony przed wilgocią, a także miejscowe przepisy dotyczące zabudowy stoków i usuwania lub nasadzania zieleni.

Źródło: Dezeen – „PPAA creates twin houses in Mexico as an “argument for building less””